Candelaria is een klein stadje op de oostkust van Tenerife, circa 18 kilometer ten zuiden van Santa Cruz, en het is het religieuze hart van de Canarische Eilanden. De Basílica de Nuestra Señora de la Candelaria — de basiliek van Candelaria — is de belangrijkste katholieke kerk van de archipel en een actief pelgrimsoord dat jaarlijks honderdduizenden bezoekers trekt, zowel gelovigen als cultureel geïnteresseerden.
Wat Candelaria onderscheidt van andere religieuze plaatsen op het eiland, is de combinatie van christelijke en pre-Spaanse geschiedenis. Op het brede plein voor de basiliek staan negen bronzen beelden van Guanche-koningen (menceys), de heersers die Tenerife bestuurden voor de Spaanse verovering in 1496. De combinatie van de basiliek, het koningsplein en de kustpromenade met uitzicht op de zee maakt Candelaria tot een bezoek dat zowel historisch als visueel de moeite waard is.
Een bezoek aan Candelaria duurt anderhalf tot twee uur als je de basiliek van binnen bekijkt en over het plein wandelt. Het is een ideale stop op de weg tussen Santa Cruz en de zuidkust van Tenerife.
De Virgen de Candelaria: een oud verhaal
De kern van Candelaria's betekenis is het beeld van de Virgen de Candelaria, Onze-Lieve-Vrouw van de Kandelaar, de officiële patrones van de Canarische Eilanden. Volgens de overlevering vonden Guanche-herders omstreeks het jaar 1390 — decennia voor de Spaanse verovering — een beeld van de Maagd Maria op het strand. Het verhaal vertelt dat twee herders het beeld wilden verplaatsen maar daarvoor te zwak waren, wat werd uitgelegd als een bovennatuurlijke eigenschap. De Guanches, die ten tijde van de vondst nog geen christenen waren, namen het beeld op in hun spirituele leven.
Het oorspronkelijke 14e-eeuwse beeld ging verloren in 1826 bij een zware storm en stormvloed die de kust van Candelaria trof. Het huidige beeld in de basiliek is een replica uit de 19e eeuw, vervaardigd door de beeldhouwer Fernando Estévez. Dit beeld wordt beschouwd als de formele opvolger van het origineel en heeft dezelfde verering.
De basiliek: architectuur en interieur
De huidige Basílica de Nuestra Señora de la Candelaria stamt niet uit de koloniale tijd; het huidige gebouw is grotendeels gebouwd in de 20e eeuw op de plek van eerdere kerken. De gevel combineert modernistische elementen met een klassieke klokkentoren. Het interieur is indrukwekkend door zijn omvang: de hoofdschip biedt ruimte aan duizenden gelovigen. Het altaar met de Virgen de Candelaria is op het oog goud en draagt een rijkversierde koningsmantel.
Bezoekers zijn welkom in de basiliek, ook buiten de mis. De openingstijden variëren; dagtoeristen komen het beste 's ochtends of 's middags voor 18:00 uur. Tijdens feestdagen en bedevaartsperiodes kan het erg vol zijn.
De mensenappartementen: bedevaart in grotten
Achter de basiliek, in de rotswand van de klif, bevinden zich kleine kapellen en niches die al eeuwenlang door pelgrims worden gebruikt voor gebed. Ze zijn niet altijd toegankelijk voor toeristen, maar geven een goede indruk van de diepte van de pelgrimstraditie in Candelaria.
Het Plaza de la Patrona de Canarias en de menceybeelden
Het brede plein voor de basiliek, de Plaza de la Patrona de Canarias, is een van de meest bijzondere pleinruimten van Tenerife. Aan de zeezijde staat een rij van negen levensgrote tot boven-levensgrote bronzen beelden van de Guanche-menceys, de negen koningen die Tenerife regeerden voor de Spaanse verovering. De beelden zijn gemaakt door de beeldhouwer José Abad en werden in 1993 onthuld. Elk beeld draagt een naam en stelt een specifieke menceye voor.
De menceybeelden zijn een erkenning van de pre-koloniale geschiedenis van het eiland en een zeldzaam monument voor de Guanche-cultuur. De Guanches zelf lieten geen schriftelijke bronnen na; hun geschiedenis is gereconstrueerd via Spaanse verslagen en archaeologische vondsten. Naast de beelden is er ruimte voor een wandeling langs de kustlijn richting het stadsstrand van Candelaria, een rustiger strand dan in de toeristenplaatsen.
De bedevaartsfeesten
De twee belangrijkste feestdagen voor Candelaria zijn 2 februari (Maria Lichtmis, de naamdag van de Kandelaar) en 15 augustus (Maria Tenhemelopneming). Op 15 augustus trekt de grootste bedevaart: duizenden pelgrims komen van over het eiland en soms te voet over lange afstanden. De avond voor het feest is er een wake in en rondom de basiliek; overdag is er een processie van de Virgen door de straten van Candelaria.
Als je het feest wilt meemaken, kom dan vroeg want de basiliek en het plein raken snel vol. Parkeren is een uitdaging; gebruik het busstation of park buiten het centrum.
Praktische informatie
Candelaria is bereikbaar via de TF-1 vanaf Santa Cruz of vanaf het zuiden. Met TITSA-bus lijn 123 rij je vanuit Santa Cruz busstation direct naar Candelaria; de rit duurt circa 30 minuten. Er is een groot gratis parkeerterrein direct naast de basiliek. De basiliek zelf is gratis toegankelijk. Combineer een bezoek aan Candelaria met een stop in Santa Cruz de Tenerife op weg naar of terug van het zuiden, of combineer het met een bezoek aan het strand in de omgeving.